هزینه نظافت منزل در تهران به دو میلیون تومان رسید؛ گزارش از بازار خانهتکانی نوروز
هزینه نظافت منزل برای خانههای ۹۰ تا ۱۰۰ متری در تهران به حدود دو میلیون تومان رسیده است و اکثریت خانوادهها بر این باورند که یک روز برای انجام کارهای خانهتکانی کافی نیست.
با نزدیک شدن به نوروز، بازار نظافت منزل در تهران در حال گرم شدن است. هر ساله از ابتدای اسفند، خانوادههایی که قصد دارند پیش از نوروز خانههای خود را مرتب کنند، با نرخهایی مواجه میشوند که نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته و برخی از آنها را شگفتزده کرده است.
بررسیهای میدانی نشان میدهد هزینه نظافت یک واحد مسکونی ۹۰ تا ۱۰۰ متری در شرایط کامل و دقیق بین یک میلیون و ۳۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای یک روز کاری ۸ ساعته است و هر ساعت اضافه ۱۶۰ هزار تومان محاسبه میشود.
سرویسهای نظافتی
شرکتهای خدماتی برای خدمات «عادی» و «ویژه» تفاوتهایی قائل میشوند. در سرویس ویژه، نیروهایی اعزام میشوند که تجربیات مثبتتری از مشتریان دارند، اما ماهیت کار مشابه سرویس عادی است و بیشتر به کیفیت و تجربه انجام کار مربوط میشود.
خدمات معمول شامل نظافت آشپزخانه، سرویس بهداشتی، کف و دیوار، شیشهها و اتاقها است. برخی خدمات جداگانه مانند «شامپو کشی فرش» و «شستوشوی مبل» نیز هزینههای جداگانهای دارند که میتوانند هزینه کلی را افزایش دهند.
درباره زمان مورد نیاز
بر اساس نظرات مردم، نظافت کامل یک خانه ۹۰ تا ۱۰۰ متری در یک روز امکانپذیر نیست. یکی از ساکنان شرق تهران بیان میکند: «واقعاً یک روز کافی نیست، ما سه روز برای خانهتکانی برنامهریزی کردیم؛ روز اول آشپزخانه و سرویسها، روز دوم شیشهها و پنجرهها و روز سوم پذیرایی و اتاقها.»
یک مادر خانهدار نیز میافزاید: «حتی اگر نیرو تمام روز کار کند، باز هم همه چیز تمام نمیشود. برای کیفیت واقعی، نمیتوان عجله کرد.»
او همچنین اشاره میکند که ۹۰ درصد خانمها ترجیح میدهند نیروی خانم برای نظافت اعزام شود، چرا که این موضوع به سلیقه مشتری و نوع کار داخل خانه مربوط است.
نارضایتی از هزینهها
یکی از کارمندان شرق تهران میگوید: «سال گذشته برای همین متراژ حدود یک میلیون تومان پرداخت کردم. امسال وقتی قیمت جدید دو میلیون تومان را شنیدم، واقعاً جا خوردم. با این حقوقها، پرداخت چنین مبلغی برای نظافت دشوار است.»
یک مادر خانهدار دیگر اضافه میکند: «عموماً خودمان آشپزخانه و پذیرایی را تمیز میکردیم، ولی امسال تصمیم به استخدام نیرو گرفتیم. اما وقتی قیمتها را شنیدم، تصمیم گرفتم فقط پنجرهها و آشپزخانه را بدهیم و بقیه کارها را خودمان انجام دهیم.»
یکی از کارمندان یک شرکت خصوصی نیز اظهار میدارد: «با اینکه میدانم دستمزدها بالا رفته، اما واقعاً سه روز کار برای یک واحد ۹۰ متری خیلی سنگین است. باید برنامهریزی کنیم تا هزینه اضافی نداشته باشیم.»
یک خانم ساکن غرب تهران میگوید: «برای من نیروی خانم مهم است، چون احساس راحتی بیشتری میکنم. تقریباً ۹۰ درصد خانمها همین نظر را دارند.»
تأثیرات اقتصادی
به باور بسیاری از خانوارها، این قیمتها بالا است. یکی از بازنشستگان میگوید: «با عیدی ۱۰ میلیون تومانی نیز، پرداخت روزی تقریباً دو میلیون تومان سخت است و ناگزیر به اختصاص دو سوم عیدی برای تمیز کردن منزل هستیم.»
در عوض، نیروهای خدماتی مدعیاند که افزایش نرخها متناسب با رشد هزینههای زندگی و قیمت مواد شوینده بوده است. یکی از فعالان این حوزه بیان میکند: «همه چیز گران شده؛ از مواد شوینده گرفته تا هزینه رفتوآمد. اگر دستمزد ما بالا نرود، کار کردن صرفه اقتصادی ندارد، به ویژه در روزهای شلوغ اسفند.»
در هفتههای پایانی سال، تقاضا از عرضه پیشی میگیرد و این موضوع به نیروهای خدماتی اجازه میدهد تا انتخاب مشتریان و تعیین قیمت را با دقت بیشتری انجام دهند. برخی شرکتها قراردادها را به صورت ساعتی تنظیم میکنند و اعلام میکنند بسته به حجم کار، ممکن است نظافت یک واحد ۹۰ تا ۱۰۰ متری در ۸ ساعت به پایان برسد، اما در بسیاری از موارد نیاز به زمان بیشتری وجود دارد.
چالشهای اقتصادی خانهتکانی
هزینه خانهتکانی برای یک واحد متوسط، با مقایسه با حداقل دستمزد یک کارگر، نشان میدهد که انجام این سنت نوروزی برای برخی خانوارها به یک چالش اقتصادی تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند افزایش قیمت خدمات نظافت، بازتابی از تورم عمومی، افزایش هزینههای مواد شوینده و ایاب و ذهاب و افزایش دستمزد نیروهای خدماتی است.
بسیاری از خانوارها به ناچار بین خدمات مختلف اولویتبندی کردهاند. برخی ابتدا نظافت آشپزخانه و سرویسها را در نظر میگیرند و پاکسازی شیشه و پذیرایی را به روزهای بعد موکول میکنند. این تصمیمات نشان میدهد که خانهتکانی در سال ۱۴۰۵ نه تنها یک سنت نوروزی، بلکه یک تصمیم اقتصادی برای خانوادههاست.
بازار نظافت منزل در تهران و سایر شهرهای بزرگ همچنان رونق دارد و پیشبینی میشود که تا یک هفته مانده به نوروز، تقاضا بالاتر باقی بماند. با این حال، افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید میتواند برخی خانوادهها را مجبور کند تا بخشی از کارها را خودشان انجام دهند یا از خدمات کامل صرفنظر کنند.
سنت خانهتکانی هر ساله بیش از آنکه یک رسم فرهنگی باشد، به پدیدهای اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است که در آن قیمت، زمان، کیفیت و ترجیح مشتریان در کنار هم قرار میگیرند و تصویر دقیقی از شرایط واقعی بازار را ارائه میدهند.
با افزایش قیمت خدمات، طولانیتر شدن زمان نظافت و فشار اقتصادی بر خانوارها، امسال خانهتکانی برای بسیاری از خانوادهها چالشبرانگیزتر از همیشه شده است. با این حال، تقاضا همچنان بالاست و رونق بازار خدمات نظافت نشان میدهد که مشتریان و نیروها هر دو در تلاشاند تا با شرایط جدید سازگار شوند و سنت دیرینه خانهتکانی همچنان حفظ شود.