نگرانیها از نشت شربت تریاک صادراتی به بازار آزاد افزایش یافته است
با توجه به تلاشهای مسئولان برای کاهش درد و رنج معتادان، اکنون شربت تریاک با برچسب «برای صادرات» به طرز گستردهای در بازار آزاد خرید و فروش میشود. در حالی که مراکز درمان اعتیاد از کمبود این دارو رنج میبرند، توزیع غیرقانونی آن در سطح شهرها افزایش یافته است.
وضعیت فعلی شربت تریاک
در اواخر دهه ۸۰، مسئولان حوزه مقابله با مواد مخدر تصمیم گرفتند که به منظور کاهش درد معتادان تحت درمان در کمپها، شربت تریاک (شبهمخدر) را توزیع کنند. این اقدام میتوانست در صورت اجرای صحیح، تأثیر مثبتی داشته باشد، اما متأسفانه اجرای این سیاست به نتایج مطلوب نرسیده و اکنون این محصول به عنوان یک ماده نئشهآور در خارج از مراکز درمانی به فروش میرسد.
روش درمان معتادان و اختصاص سهمیه مواد مخدر جایگزین از موضوعاتی است که در طول ۵-۴ دهه گذشته همواره محل بحث بوده است. در سراسر جهان، جایگزینی شبهمخدرها برای معتادان بهعنوان یک اصل پذیرفتهشده در نظر گرفته میشود. اما از آنجایی که نظارت بر این فرآیند به درستی انجام نمیشود، مشکلاتی ایجاد شده است.
نتیجهگیری از نظارت ناکافی
با توجه به اینکه شربت تریاک به سختی در مراکز ترک اعتیاد پیدا میشود، این سوال مطرح میشود که آیا می توان به کارآمدی اقدامات برای مقابله با مواد مخدر امیدوار بود؟ شربت تریاک به وفور با برچسب «برای صادرات» در بازار آزاد موجود است، که این مسأله نه تنها به افزایش تعداد افراد نئشهاور کمک میکند، بلکه درد و رنج معتادان تحت درمان را کاهش نمیدهد.
نقاط قوت و برندهای معتبر
رئیس کانون پزشکان درمانگر اعتیاد کشور در این زمینه میگوید: چگونه میتوان در حالی که مراکز درمانی با کمبود جدی دارو مواجهاند، همان دارو بهوفور در بازار آزاد عرضه شود؟ علی غلامی تأکید میکند که داروهایی که به مراکز درمانی میرسند، با سازوکار خاصی کنترل میشوند، اما داروهای موجود در بازار آزاد با این پروسه مطابقت ندارند. این امر ابهاماتی در نحوه توزیع و احتمال نشت دارو به بازار آزاد ایجاد میکند.
نشت داروها و نظارت ناکافی
غلامی از تاریخچه نشت داروی متادون و بوپرنورفین به بازار آزاد به بهانه صادرات یاد میکند و بر این باور است که سازمان غذا و دارو در نظارت و محاسبات خود دچار اشکالات جدی شده است. او همچنین به افزایش تولید و توزیع راحت ترامادول و ریتالین اشاره میکند و میگوید که این داروها به راحتی در بازار داخلی پیدا میشوند.
درخواست شفافسازی از قوه قضائیه
رئیس کانون پزشکان درمانگر اعتیاد با تأکید بر اینکه نشت شبهمخدرها به بازار آزاد عمدتاً از حوزه تولید و صادرات اتفاق میافتد، از قوه قضائیه و پلیس میخواهد که آمار کشفیات را در این خصوص شفاف اعلام کنند. او بیان میکند که در شرایط کنونی، نشت این داروها را نمیتوان به مراکز درمانی نسبت داد، چرا که آنها نیز از این نشت متضرر میشوند.
غلامی در انتها خاطرنشان میکند که با وجود حجم بالای داروهای قاچاق، بیمارانی که به راحتی میتوانند داروهای مربوطه را از بازار آزاد تهیه کنند، دیگر به مراکز درمانی مراجعه نمیکنند و این روند خدمات درمانی را تحت تأثیر قرار میدهد.