علت صفهای شلوغ نانواییها؛ خرید نان برای خوراک دامها
خرید نان با استفاده از چندین کارت بانکی و ایستادن در صفهای طولانی، این بار به جای تأمین سفره مردم، برای مصرف دامها انجام میشود. افزایش قیمتهای نهادههای دامی در مقایسه با نان یارانهای باعث شده تا برخی دامداران و مرغداران، نانها را به جای جو و ذرت خریداری کرده و این موضوع اعتراض شهروندان گرگانی را به همراه داشته است.
معمای صفهای طولانی نان در گرگان
در هفتههای اخیر، صفهای طویل مقابل نانواییهای گرگان به معضلی تکراری برای شهروندان تبدیل شده است. بررسیها نشان میدهد یکی از دلایل اصلی این شلوغی، حضور خریدارانی است که با چندین کارت بانکی و هماهنگی با برخی نانواییها، مقدار زیادی نان خریداری کرده و برای تغذیه دام و طیور خود به روستاها منتقل میکنند. این وضعیت، شکاف عمیق قیمتی میان نان یارانهای و نهادههای دامی را مورد تأکید قرار میدهد و به معضلی فراگیر در استان گلستان تبدیل شده است.
گلایه شهروندان از صفهای بیپایان نان
شهروندان گرگانی که مدتهاست با مشکلات متعددی در حوزه معیشتی روبهرو هستند، اکنون با کمبود نان در سفره خود به خاطر خریدهای عمده برای خوراک دام مواجه شدهاند.
«زهرا»، یکی از شهروندان گرگانی، با گلایه از این وضعیت بیان کرد: «هر روز عصر که از سر کار برمیگردم، باید حداقل نیم ساعت در صف نانوایی وقت تلف کنم. چند بار شده که نان به من نرسیده و دست خالی برگشتم. اوضاع اخیراً خیلی بدتر شده، انگار نهانگار که نان برای مصرف مردم است.»
«علی» دیگر شهروند گرگانی نیز با اشاره به خریدهای عجیب در صف نان افزود: «چند نفر را میبینم که هر روز با چند کارت میآیند و کلی نان میخرند و میبرند. وقتی اعتراض میکنیم، میگویند برای دامهای روستا میخرند. خب، دام آنها باید جو و ذرت بخورد، نه نانی که یارانهاش را مردم دادهاند. این چه وضعی است که مسئولان باید جلویش را بگیرند.»
ارزانی نان در برابر گرانی نهادهها؛ معادلهای که به هم خورد
بررسی قیمتهای بازار نشان میدهد که هر کیلوگرم جو دامی به قیمتی بین ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان معامله میشود و ذرت نیز در همین محدوده قیمتی قرار دارد. در حال حاضر، هر قرص نان یارانهای با قیمتی به مراتب کمتر از نهادههای دامی به دست مصرفکننده میرسد. این اختلاف قیمت، انگیزه کافی برای برخی دامداران ایجاد کرده تا با صرف وقت و استفاده از کارتهای متعدد بانکی اعضای خانواده و آشنایان، نان ارزان را جایگزین خوراک پرهزینه دام کنند.
روایت دامداران از ناچاری در خرید نان برای دامها
در میان اعتراضات مردمی، دامدارانی نیز هستند که خود را مجبور به این کار میدانند و از افزایش نجومی قیمت نهادهها میگویند.
«رحمان»، یکی از دامداران روستاهای اطراف گرگان که برای خرید نان به شهر مراجعه کرده بود، اظهار داشت: «ما مجبوریم. قیمت جو و ذرت سر به فلک کشیده. اگر برای دامهایمان نان نخریم، از پس هزینهها برنمیآییم. هر روز صبح زود به شهر میآییم و با چند کارت که از فامیل جمع کردیم، نان میخریم و میبریم. میدانیم کار درستی نیست، ولی چاره دیگری نداریم.»
«حاج نصرت»، دیگر دامدار نیز با اشاره به کاهش شدید قدرت خرید خود بیان کرد: «قبلاً جو و ذرت میخریدیم، اما حالا با این قیمتها، خرید نان برای دام به صرفهتر است. هر چند که خودمان میبینیم این کار به مردم فشار میآورد و صفها را شلوغ میکند، اما دولت باید فکری به حال این وضع بکند. اگر نهاده گران است، نان را هم گران کند یا به ما یارانه بدهد.»
هشدار کارشناسان: از خوراک دام تا قاچاق گندم
این پدیده نه تنها باعث نارضایتی مردم و ایجاد صفهای طولانی شده، بلکه زنگ خطر را برای کارشناسان حوزه کشاورزی به صدا درآورده است. آنها هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند امنیت غذایی کشور را با چالش جدی مواجه کند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند ارزانی غیرمتعارف گندم و نان نسبت به سایر نهادهها، دو عواقب خطرناک به دنبال دارد: اول، انحراف مصرف گندم از سفره مردم به خوراک دام و دوم، افزایش انگیزه برای قاچاق گندم و آرد به کشورهای همسایه به دلیل اختلاف قیمت شدید. این دو عامل در کنار هم میتوانند ضربه مهلکی به اقتصاد کشاورزی و امنیت غذایی کشور وارد کنند.
علیقلی ایمانی، دبیر خانه کشاورز، در گفتوگو با ایسنا به ریشه مشکلات اشاره کرده و خواستار اصلاح فوری قیمت خرید تضمینی گندم شد.
اصلاح قیمت گندم؛ راهکاری برای خروج از بحران
علیقلی ایمانی با اشاره به جلسات کارشناسی برای تعیین نرخ جدید خرید تضمینی گندم اظهار کرد: «در کمیته کارشناسی مرکز پژوهشهای وزارت جهاد کشاورزی، قیمت ۵۲ هزار تومان برای خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم مصوب شده است. با توجه به افزایش چشمگیر قیمت نهادهها، این نرخ باید به تصویب نهایی برسد. در غیر این صورت خطر خروج گندم از چرخه خرید تضمینی و قاچاق آن وجود خواهد داشت.»
وی با اشاره به اینکه قیمتهای پیشنهادی بر اساس هزینه تولید در یک واحد متعارف (با متوسط عملکرد ۴ تن در هکتار)، نرخ تورم، نرخ ارز و قیمت تمامشده گندم وارداتی محاسبه میشود، افزود: «در حال حاضر، هر کیلوگرم گندم وارداتی حدود ۵۸ هزار تومان برای دولت تمام میشود. اختلاف ۶ هزار تومانی این رقم با قیمت پیشنهادی ۵۲ هزار تومان، به دلیل تورم در فاصله زمانی کاشت تا برداشت است. قیمت اولیه گندم ۲۷ تا ۲۸ هزار تومان بود، اما حذف ارز ترجیحی و افزایش نهادهها، ضرورت تجدیدنظر را ایجاد کرد.»
ایمانی در پایان تصریح کرد: «نرخها باید به گونهای تعیین شوند که گندم از چرخه مصرف انسانی خارج نشود. پایین بودن قیمت نان نسبت به سایر نهادهها، مستقیماً علت شلوغی نانواییها و سر از دامداریها درآوردن نان مردم است. تعداد زیادی با در دست داشتن کارتهای بانکی متعدد و با استفاده از روابط خود با برخی نانواییها، اقدام به خرید نان برای دام میکنند و این چرخه معیوب باید با تصمیمگیری اقتصادی درست، شکسته شود.»
چشمانداز مبهم نان در سفره مردم
در حالی که صفهای نانواییهای گلستان هر روز طولانیتر میشود و اعتراض شهروندان در حال افزایش است، همه به تصمیم دولت امیدوارند. کارشناسان تأکید دارند که اگر قیمت خرید تضمینی گندم به نرخ واقعی (۵۲ هزار تومان) نزدیک نشود، نه تنها نان سفره مردم، بلکه امنیت غذایی کشور نیز قربانی این شکاف قیمتی خواهد شد؛ چرا که گندم یارانهای یا خوراک دام میشود یا به بازار قاچاق راه مییابد. در این میان، شهروندان گرگانی باید همچنان منتظر بمانند و ساعاتی از روزشان را در صفهای بیپایان نان سپری کنند.