واریز عیدی بازنشستگان تامین اجتماعی به دلیل کمبود منابع به تأخیر افتاد
بر اساس مصوبه هیأت دولت، مبلغ عیدی بازنشستگان امسال برای صندوقهای مختلف ده میلیون تومان تعیین شده است. در روزهای اخیر، عیدی بازنشستگان کشوری و لشکری پرداخت شده، اما بازنشستگان تأمین اجتماعی هنوز در انتظار تأمین منابع و واریز عیدی خود هستند.
در تاریخ ۲۷ بهمن ماه، صندوق تأمین اجتماعی در اطلاعیهای درباره زمان پرداخت عیدی اعلام کرد: «پیرو مصوبه هیأت دولت مبنی بر افزایش مبلغ عیدی بازنشستگان و در نتیجه افزایش منابع مالی مربوطه، سازمان تأمین اجتماعی در حال تلاش برای تأمین منابع لازم (بخصوص از طریق وصول سود سهام شستا و مطالبات از دولت) برای پرداخت عیدی است. لذا جزئیات و زمان دقیق واریز عیدی بازنشستگان و مستمریبگیران سازمان تأمین اجتماعی متعاقباً اطلاعرسانی خواهد شد».
حسن مرادی، فعال صنفی بازنشستگان کارگری در رابطه با تأخیر در پرداخت عیدی اظهار داشت: «همه بازنشستگان عیدی خود را همراه با حقوق یا نهایتاً با یکی دو روز تأخیر دریافت کردهاند، به جز بازنشستگان تأمین اجتماعی. چرا عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی که کمترین حقوق و مزایا را دارند و اکثراً زیر خط فقر هستند، با تأخیر پرداخت میشود؟!»
او افزود: «میگویند منابع مادی برای پرداخت عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی وجود ندارد و به همین دلیل عیدی آنها با تأخیر پرداخت خواهد شد. مگر نه اینکه دولت یکی از ابربدهکاران به سازمان تأمین اجتماعی طی این سالها است؟ دولت بیش از هزار هزار میلیارد تومان به تأمین اجتماعی بدهکار است. سوال این است که چرا هیچ زمان ارادهای برای پرداخت اصولی این بدهی انباشته وجود نداشته و چه سیاستهایی در طول سالها و دههها تأمین اجتماعی را به ورشکستگی کشانده است؟»
مرادی با بیان اینکه «دولت سالهاست که در جهت تضعیف این سازمان به هر اقدامی دست میزند»، ادامه داد: «در اطلاعیه تأمین اجتماعی به سود شرکتهای شستا اشاره شده؛ شستا را چه کسانی اداره میکنند؟ چرا سود کافی به تأمین اجتماعی نمیرساند؟ چرا بیلان مالی شفافی ندارد و چرا کارگران و بیمهشدگان بر عملکرد شرکتهای شستا نظارت ندارند؟»
به گفته او، بازنشستگان با هزار دریغ و افسوس شاهد آن هستند که منابع تأمین اجتماعی در سراشیب افتاده و این صندوق به سمت ورشکستگی میرود. این فعال صنفی بازنشستگان تأکید کرد: «سیاستهای مخرب در قبال تأمین اجتماعی، ما بازنشستگان و خانوادههایمان را نگران کرده است. چرا این سازمان که در روزگاری نه چندان دور یکی از ثروتمندترین صندوقهای بیمهگر و سازمانهای غیردولتی در منطقه خاورمیانه بود، به این روز افتاده که توان پرداخت عیدی مستمریبگیران خود را ندارد؟»
مرادی در پایان گفت: «الان زندگی ما طوری شده که از بازنشستگی خودمان ناراحت و پشیمان هستیم و گاهی میگوییم کاش بازنشست نشده بودیم؛ در آن شرایط شاید وضعمان بهتر بود. ما بازنشستگان شب عید جیبمان خالی است، سرمایههایمان در تأمین اجتماعی رو به افول رفته و دولت حق و حقوق ما و بدهیهای خود به تأمین اجتماعی را نمیدهد و به همین دلیل برای عیدی ده میلیون تومانی که هزینه دو روز اول عید هم نیست، باید منتظر تأمین منابع باشیم!
سوالات متداول درباره پرداخت عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی
- چرا عیدی بازنشستگان تأمین اجتماعی با تأخیر پرداخت میشود؟ طبق اطلاعیه سازمان تأمین اجتماعی، افزایش مبلغ عیدی امسال به ۱۰ میلیون تومان نیازمند تأمین منابع مالی بیشتری بوده است. لذا این سازمان اعلام کرده در حال تأمین منابع از محل سود سهام شستا و مطالبات از دولت است و زمان دقیق پرداخت هنوز مشخص نشده است.
- چرا عیدی بازنشستگان کشوری و لشکری پرداخت شده اما تأمین اجتماعی نه؟ صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری وابستگی مستقیمتری به بودجه دولت دارند و منابع آنها بهصورت متمرکز در بودجه عمومی پیشبینی میشود. در مقابل، تأمین اجتماعی نهادی بیمهای و مبتنی بر حقبیمههاست و برای پرداختها به وصول مطالبات و درآمدهای خود متکی است؛ همین تفاوت ساختاری باعث تأخیر شده است.
- بدهی دولت به تأمین اجتماعی چه تأثیری بر پرداخت عیدی دارد؟ فعالان صنفی معتقدند دولت یکی از بزرگترین بدهکاران به تأمین اجتماعی است و انباشت بدهیها طی سالها، نقدینگی این سازمان را تضعیف کرده است. در نتیجه، حتی پرداختهایی مانند عیدی نیز به تأمین منابع جدید وابسته شده و با تأخیر مواجه میشود.
- نقش شستا در تأمین منابع عیدی چیست؟ سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده بخشی از منابع عیدی از محل سود سهام شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا) تأمین میشود. منتقدان اما میگویند عملکرد و سوددهی شستا شفاف نیست و نظارت مستقیم بیمهشدگان و بازنشستگان بر آن محدود است.
- آیا تأخیر در عیدی نشانه ورشکستگی تأمین اجتماعی است؟ برخی فعالان صنفی وضعیت فعلی را بحرانی توصیف میکنند و آن را نتیجه سیاستهای بلندمدت میدانند. با این حال، کارشناسان معمولاً تأکید میکنند که تأمین اجتماعی هنوز داراییها و منابع گستردهای دارد، اما با چالشهای جدی نقدینگی و تعهدات روبهروست.
- بازنشستگان چه نگرانیهایی دارند؟ بازنشستگان میگویند حقوق و مزایای آنان پایینتر از خط فقر است و تأخیر در عیدی فشار معیشتی بیشتری ایجاد میکند، بهویژه در آستانه نوروز که هزینهها افزایش مییابد.