مفهوم اعداد موجود در قبوض برق چیست؟

2026/02/25 · 12:00
مفهوم اعداد موجود در قبوض برق چیست؟

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان شرکت توانیر جزئیات قبوض برق خانگی را تشریح کرد. وی تأکید کرد که ساختار پلکانی تعرفه‌ها و آیتم‌های درج‌شده در قبوض به‌گونه‌ای طراحی شده که مشترکان کم‌مصرف کمترین هزینه را بپردازند و مشترکان پرمصرف هزینه واقعی‌تری را برای مصرف خود مشاهده کنند.

عبدالامیر یاقوتی در توضیح وضعیت صدور قبوض برق گفت: از سال 1398 قبوض کاغذی حذف شده و اطلاع‌رسانی قبوض به‌صورت پیامکی انجام می‌شود. اما قبض برق هنوز به‌طور کامل تولید می‌شود و مشترکان می‌توانند از طریق لینک پیامک یا برنامه کاربردی «برق من» نسخه کامل قبض را مشاهده، بررسی و حتی چاپ کنند. وی تأکید کرد: قبض الکترونیکی اطلاعاتی فراتر از مبلغ پرداختی در اختیار مشترک قرار می‌دهد و به نوعی کارنامه مصرف برق خانوار محسوب می‌شود.

تشریح کامل آیتم‌های درج‌شده در قبض برق خانگی

یاقوتی در سمت راست قبض، اطلاعات ثابت مشترک را توضیح داد. این اطلاعات شامل نام و نشانی مشترک، نوع تعرفه (خانگی)، آمپراژ، منطقه برق‌رسانی و مشخصات اشتراک است و مبنای شناسایی قبض به شمار می‌آید.

مصرف برق، الگوی مصرف و پلکان تعرفه

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر به بخش میانی قبض اشاره کرد و بیان داشت که این قسمت مهم‌ترین بخش قبض برق است، زیرا نشان می‌دهد مشترک چه مقدار برق مصرف کرده و این مصرف در چه جایگاهی نسبت به الگوی مصرف قرار دارد. در این بخش عدد قرائت قبلی و قرائت جدید کنتور درج می‌شود و تفاضل این دو عدد، مصرف برق دوره را مشخص می‌کند. مصرف دوره بر تعداد روزهای دوره تقسیم می‌شود تا میانگین مصرف ماهانه به دست آید و این عدد با الگوی مصرف مقایسه می‌شود.

یاقوتی افزود: الگوی مصرف مبنای اصلی محاسبه قبوض است. اگر مشترک زیر الگو مصرف کند، از بیشترین تخفیف برخوردار می‌شود و با عبور از الگو، تعرفه‌ها به‌صورت پلکانی افزایش می‌یابد. وی درباره پلکان‌ها توضیح داد که مصرف تا الگو با کمترین نرخ محاسبه می‌شود. مصرف بین الگو تا 1.5 برابر الگو با نرخ بالاتر و مصرف بین یک‌ونیم تا 2.5 برابر الگو با ضریب سنگین‌تر محاسبه می‌شود. همچنین مصرف بیش از 2.5 برابر الگو با بالاترین ضریب محاسبه خواهد شد.

به گفته یاقوتی، این ساز و کار موجب می‌شود که ممکن است مصرف یک مشترک پرمصرف چند برابر مشترک کم‌مصرف باشد، اما نرخ هر کیلووات‌ساعت برق او تا چند ده برابر افزایش پیدا کند. این دقیقاً فلسفه تعرفه‌گذاری پلکانی است. وی همچنین به نقش کنتورهای دیجیتال اشاره کرده و گفت که برای مشترکانی که کنتور هوشمند دارند، مصرف در ساعات کم‌باری، میان‌باری و اوج‌باری به‌صورت جداگانه نمایش داده می‌شود که به مدیریت مصرف کمک می‌کند.

جمع مبالغ و آیتم‌های قانونی قبض

یاقوتی درباره ستون پایانی قبض توضیح داد که در این بخش صرفاً پول مصرف انرژی درج نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از آیتم‌های قانونی که بر اساس قوانین بودجه و مقررات بالادستی تعیین شده‌اند، تجمیع می‌شود.

  • هزینه انرژی مصرفی (بر اساس پلکان تعرفه)
  • آبونمان بابت خدماتی مانند قرائت کنتور و نگهداری شبکه
  • هزینه سوخت نیروگاهی که بر اساس میزان مصرف و نوع تعرفه محاسبه می‌شود
  • بیمه مشترکان برای جبران خسارات ناشی از حوادثی مانند آتش‌سوزی یا انفجار
  • بیمه حوادث همگانی برای حمایت در برابر بلایای طبیعی مانند زلزله و سیل
  • عوارض برق معادل 10 درصد هزینه انرژی که صرف توسعه برق روستایی و انرژی‌های تجدیدپذیر می‌شود
  • مالیات بر ارزش افزوده
  • تعدیل دیرکرد یا تشویق خوش‌حسابی بر اساس زمان پرداخت قبض و در صورت وجود، بدهی یا بستانکاری دوره قبل

یاقوتی تأکید کرد که بخش قابل توجهی از این مبالغ، مستقیماً به خزانه یا صندوق‌های قانونی واریز می‌شود و شرکت توانیر دخل و تصرفی در آنها ندارد.

الگوی مصرف؛ کلید کنترل هزینه برق

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و امور مشتریان توانیر در پایان گفت: اگر بخواهیم یک پیام کلیدی به مشترکان بدهیم، آن پیام این است که الگوی مصرف، شاه‌بیت محاسبه قبوض برق است. هرچه مصرف به الگو نزدیک‌تر باشد، مبلغ قبض به‌مراتب کمتر خواهد بود. وی همچنین استفاده از برنامه کاربردی «برق من» را ابزاری مؤثر برای پایش مصرف، مقایسه دوره‌ها و تصمیم‌گیری آگاهانه خانوارها دانست.