مدل جدید افزایش حقوق؛ نارضایتی بازنشستگان کشوری و تأمین اجتماعی
افزایش پلکانی حقوق بازنشستگان همواره از مسائل مورد مناقشه در میان بازنشستگان کشور، به ویژه کارگران بازنشسته، بوده است. این طرح با انتقادات بسیاری از سوی فعالان صنفی مواجه شده است.
برخی از حامیان پلکانیسازی افزایش حقوق کارگران و بازنشستگان در بخشهای دولتی و خصوصی معتقدند که این اقدام میتواند به عنوان نوعی تبعیض مثبت تلقی شود. در همین حال، منتقدان طرح نظرات دیگری دارند که با انتشار خبر جدید مربوط به پلکانیسازی حقوق بازنشستگان و شاغلان دولت در مجلس، بیشتر مطرح شده است. به گفته سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه سال آینده، «در لایحه بودجه، حقوقها از ۲۱ تا ۴۳ درصد به صورت پلکانی معکوس افزایش خواهد داشت.» این اظهارنظر موجب انتقادهای فعالان بازنشسته شده است.
فریدون نیکوفرد، فعال صنفی بازنشستگان شوش، بیان میکند که افزایش پلکانی ناعادلانه است. او تصریح میکند که کارگری که حقوق متوسط میگیرد، لازم است شایستگیهایی داشته باشد و در جنبههای تحصیلی، سابقه کاری، جایگاه شغلی و فشار کاری در سطحی قرار گیرد که بیشتر دریافت کند. نیکوفرد بیان کرد که این کارگر سهم حق بیمه بیشتری نسبت به سایرین پرداخت کرده و طبیعی نیست که با سابقه سیساله کار و درجه و مهارت و تحصیلات متفاوت، در زمان بازنشستگی مانند یک کارگر ساده دیپلمه دریافتی داشته باشد.
او همچنین افزود: «ما روزگاری به امید بهرهمندی از حقوق بازنشستگی در سطحی بالاتر، حق بیمهها را بیشتر از حداقل پرداخت کردهایم.» نیکوفرد به مسئله تأثیر نرخ تورم بر بازنشستگان اشاره کرده و بیان داشت که این مسئله بر همه بازنشستگان تأثیر میگذارد. او تأکید کرد که افزایش حقوق باید با تورم مطابقت داشته باشد و به وضوح میبیند که معیشت و زندگی افراد متوسطبگیر در تامین اجتماعی به حداقل بگیران نزدیک شده است.
او خاطرنشان کرد: «اگر دولت به دنبال حمایت حداکثری از حداقلبگیران است، میتواند در چارچوب یک طرح بن یا کالابرگ متفاوت از آنها حمایت کند. اما در عمل به جای ارتقاء حداقل بگیر بازنشسته، ما بازنشستگان سایر سطوح را به حداقل بگیر نزدیک کرده است.» این فعال کارگری همچنین گفت: «یکی از اهداف پلکانیسازی حقوق بازنشستگان ایجاد تفرقه میان متوسطبگیر و حداقلبگیران در مسیر پیگیری حقوق صنفی و اجتماعی است.» نیکوفرد بر این باور است که با این روش، تفرقه افزایش مییابد و دولت از منابع خود، دیون صندوقها را پرداخت نمیکند و از جیب بازنشستههای متوسط میزند.
نقد وضعیت فعلی و آینده
کاظم فرج اللهی، فعال کارگری و حقوق بازنشستگان، با اشاره به طرح افزایش حقوق پلکانی گفت: «به صورت کلی، طرح افزایش پلکانی در بستر ساختار مزدی فقرپراکن عمل میکند.» او بیان کرد که در این نظام مزدی، افزایش حقوق به اندازه کافی با نرخ تورم همخوانی ندارد و در عمل بیشتر ترمیم حقوقی است که با تورم تخریب شده است. به گفته او، روند پلکانیسازی حقوق بحران معیشت را حتی برای بازنشستگان با حقوق بیشتر تشدید کرده است.
فرج اللهی تصریح کرد که افزایش پلکانی به گونهای است که هرچه فاصله حقوقبگیران از حداقل بیشتر باشد، درصد افزایش پایینتری برای بازنشسته منظور میشود. او خاطرنشان کرد که کسانی که سابقاً دو برابر حداقل حقوق دریافتی داشتند، تحت فرمول جدید نزدیک به یک و نیم برابر حداقل حقوق دریافت میکنند. این به معنای فقیرسازی متوسطبگیران است.
او همچنین تأکید کرد که افزایش پلکانی حتی برای تعداد کمی از بازنشستگان حداقل بگیر در سازمان تامین اجتماعی نیز موجب تضعیف حقوق میشود و «دولت به خیال خود به دنبال اجرای عدالت است، اما در واقع به جای ارتقاء حداقل بگیران، فقط سایر بازنشستگان را به حداقل نزدیکتر میکند.» فرج اللهی همچنین اظهار کرد: «شمار بازنشستگان حداقل بگیر در تأمین اجتماعی اندک است اما بخش زیادی از بازنشستگان سایر سطوح نزدیک به حداقل هستند.»
ایشان تأکید کرد که این رویه ناعادلانه به ویژه علیه کارگران با تجربه و دارای تخصص و مسئولیت بیشتر ظلمی آشکار است و این اقدام دولت مصداق «ظلم بالسویه برای برقراری عدل» نیست.