شورش خیابانی پس از کشته شدن رئیس کارتل مکزیکی
دولت مکزیک اعلام کرد که روز یکشنبه، تحتتعقیبترین رئیس کارتلهای این کشور را کشته است؛ این واقعه موجی از آتشسوزی و خشونت را در سراسر کشور به راه انداخت. نیروهای کارتل به منظور نشان دادن قدرت خود، اقدام به انتقامگیری کردند.
به گزارش الجزیره، وزارت دفاع مکزیک اعلام کرد که «نمسیو روبن اوسگرا سروانتس» ملقب به «ال منچو»، رهبر تحتتعقیبترین کارتلهای مواد مخدر این کشور، روز یکشنبه در اثر درگیری با ارتش جان باخت. او که رهبری «کارتل نسل جدید خالیسکو» (CJNG) را بر عهده داشت و آمریکا برای دستگیریاش ۱۵ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود، در شهر «تاپالپا» مجروح شد و حین انتقال هوایی به مکزیکوسیتی جان خود را از دست داد.
این عملیات که بر اساس اطلاعات تکمیلی ایالات متحده انجام شد، با کشته شدن چند عضو دیگر کارتل، دستگیری دو نفر و ضبط مقادیر زیادی تسلیحات سنگین، از جمله خودروهای زرهی و راکتانداز همراه بود. در پی این رویداد، «کلودیا شینبائوم»، رئیسجمهور مکزیک، ضمن تمجید از نیروهای امنیتی، به مردم دعوت به آرامش کرد و از عادی بودن شرایط در بخشهای بزرگ کشور خبر داد. بر اساس گزارش نیویورکتایمز، کشته شدن اوسگرا، وارد وضعیت پرتنشی برای مکزیک شده است. تاریخ نشان داده است که حذف رهبران ارشد، به جنگهای خونین بر سر قدرت دامن میزند. عوامل این کارتل در ۱۳ ایالت مکزیک با مسدود کردن جادهها و به آتش کشیدن خودروها، بانکها و سوپرمارکتها، یکی از گستردهترین فورانهای آشوب در تاریخ معاصر این کشور را به راه انداختند.
تنها در ایالت خالیسکو، بیش از ۲۰ جاده مسدود و ۲۰ شعبه بانکی به آتش کشیده شد. این ناآرامیها کلانشهر گوادالاخارا و شهر ساحلی «پورتو وایارتا» را تعطیل کرد. پروازها تغییر مسیر دادند و سیستم حملونقل عمومی معلق شد و مسافران در فرودگاهها سرگردان شدند. به نوشته نیویورکتایمز، این پیروزی بزرگ ارتش مکزیک ممکن است فشارهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را که تهدید به مداخله نظامی مستقیم کرده بود، کاهش دهد؛ هرچند مقامات آمریکایی تاکید کردند که هیچ نیروی نظامی از این کشور در این عملیات حضور نداشته است. به گزارش الجزیره، مقامات آمریکایی، از جمله «کریستوفر لاندو»، معاون وزیر خارجه، این عملیات را تحولی بزرگ برشمردند. با این حال، تحلیلگران امنیتی معتقدند که این پایان راه نیست.
«مایک ویجیل»، رئیس پیشین عملیات بینالملل سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA) تاکید دارد که دولت مکزیک باید به سرعت شبکه لجستیک و سیستم پولشویی این کارتل را فلج کند، در غیر این صورت بهای سنگینی بابت افزایش خشونتها خواهد پرداخت. ویجیل در ادامه به انتقاد از دولت ترامپ پرداخت و به سیاستهای دوگانه آمریکا اشاره کرد و گفت: «دولت آمریکا با وجود فشارهای سنگین بر مکزیک، هیچ اقدامی برای توقف قاچاق سالانه صدها هزار قبضه سلاح از آمریکا به مکزیک نکرده است.» او همچنین از بیتوجهی واشنگتن به ریشه اصلی این بحران انتقاد کرد و افزود: «اگر تقاضایی برای مصرف مواد مخدر در آمریکا وجود نداشته باشد، کارتلها هم در کار نخواهند بود؛ اما دولت ترامپ هیچ اقدام معناداری برای آموزش یا درمان سوءمصرف مواد مخدر در داخل خاک خود انجام نمیدهد.»
اما شخصی که مرگش مکزیک را به چنین آشوبی کشاند، چه کسی بود؟ «ال منچو» متهم اصلی شبکه گسترده قاچاق فنتانیل به ایالات متحده به شمار میرفت. پس از دستگیری «خواکین ال چاپو گوزمان» در دهه گذشته، او به عنوان قدرتمندترین رئیس کارتل مکزیک شناخته شد؛ شخصیتی که به شدت محتاط و فراری بود و تنها چند عکس معدود از او وجود دارد. اوسگرا متولد ژوئیه ۱۹۶۶ در ایالت میچوآکان است. بر اساس گزارش سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA)، او در دهه ۹۰ میلادی به آمریکا رفت و به شدت درگیر قاچاق مواد مخدر شد. در سال ۱۹۹۴ در کالیفرنیا به جرم توزیع هروئین به سه سال حبس محکوم شد. پس از بازگشت به مکزیک، او که روزگاری در قامت یک افسر پلیس در ایالت خالیسکو خدمت میکرد، خیلی زود به دنیای تاریک مواد مخدر بازگشت و پایههای امپراتوری جنایتکارانه خود را بنا نهاد.
به گزارش سیانان، اوسگرا پیش از تاسیس کارتل اختصاصی خود، کارنامهای طولانی از خشونت داشت. او مدتی به عنوان رئیس جوخههای ترور در کارتل «میلنیوم» و سپس به عنوان مسوول امنیت کارتل بدنام «سینالوآ» فعالیت میکرد. در دهه ۲۰۱۰، او کارتل CJNG را با همکاری خانواده «لوس کوینیس» که بازوی مالی شبکه بودند، پایهگذاری کرد. او همچنین قدرت اصلی خود را از طریق ازدواج با «روزالیندا»، خواهر رهبر لوس کوینیس به دست آورد.
«دیوید ساسدو»، تحلیلگر امنیت عمومی در این باره میگوید: «در واقع، ال منچو از طریق استراتژی دیپلماسی ازدواج به رهبری رسید. او یک قاتل حرفهای بود، اما فاقد اصالت و نفوذی بود که همسرش از آن بهره میبرد.» این گروه جنایتکار به سرعت گسترش یافت و ترور مقامات دولتی، سرنگون کردن یک بالگرد نظامی در سال ۲۰۱۵ و ربودن جسورانه پسر «ال چاپو» در سال ۲۰۱۶، تنها گوشهای از قدرتنمایی آنها بود. به گفته مقامات آمریکایی، این کارتل با کنترل بنادر مکزیک و ارتباط با تامینکنندگان مواد شیمیایی در چین به بازیگر اصلی تولید متامفتامین و فنتانیل تبدیل شده است. شبکهای که در بیش از ۴۰ کشور، از قاره آمریکا تا استرالیا و آسیای جنوب شرقی ریشه دوانده و سالانه میلیاردها دلار سود به جیب میزند. در پی همین گستردگی، ایالات متحده در فوریه ۲۰۲۵ این کارتل را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد.
