زمان تحویل واحدهای مسکن ملی مشخص شد
زمان تحویل واحدهای مسکن ملی پس از چهار سال از آغاز اجرای این طرح اعلام شد. علیرغم وعدههای دولت برای تکمیل و تحویل واحدها در بازه زمانی سه ساله، برآوردها نشان میدهد این فرآیند ممکن است بیش از ۱۳ سال به طول بینجامد.
پیشرفت پروژهها
چهار سال از آغاز نهضت ملی مسکن میگذرد؛ طرحی که قرار بود ۴ میلیون واحد مسکونی را برای مقابله با بحران عرضه در بازار مسکن بسازد. با این حال، آمارهای رسمی نشان میدهد که پیشرفت فیزیکی پروژهها تا کنون حدود ۳۰ درصد بوده است.
تعهدات وزارت راه و شهرسازی
وزارت راه و شهرسازی متعهد به ساخت ۸۶۴ هزار واحد مسکونی برای متقاضیان واجد شرایط با آورده شده و اعلام کرده است که تمام این واحدها باید ظرف سه سال آینده تکمیل و به متقاضیان تحویل داده شوند. اما با توجه به روند کنونی، برآوردها نشان میدهد که تکمیل این واحدها ممکن است بیش از ۱۳ سال زمان ببرد.
محدودیت منابع مالی
گزارشها بیانگر این است که محدودیت منابع مالی دولت و عدم تحقق تعهدات در حوزه مسکن حمایتی، این پیشبینیها را منطقی میسازد. به گفته محمود فاطمیعقدا، کارشناس اقتصاد مسکن، دولت همواره با محدودیت منابع مالی مواجه بوده و سازوکاری برای تأمین منابع مالی در صندوق حمایت مسکن به درستی پیادهسازی نشده است.
عمل نکردن بانکها به تعهدات
فاطمیعقدا ادامه داد که بانکهایی که باید درصدی از منابع پروژههای ساخت مسکن را تأمین میکردند، به تعهدات خود عمل نکردهاند. به همین دلیل، پروژههای نهضت ملی مسکن به سرانجام نرسیدهاند و چند هزار واحد مسکن مهر نیز هنوز تکمیل نشده است.
افزایش هزینهها و راهکارها
این کارشناس توضیح داد که افزایش هزینهها، به ویژه در زمینه دستمزد و مصالح ساختمانی، موجب افزایش چشمگیر قیمت تمامشده پروژهها نسبت به زمان آغاز طرح شده است. به همین دلیل، مبالغ بیشتری برای اتمام این طرح لازم است.
فاطمیعقدا پیشنهاد کرد که دولت باید از روشهای جدیدی برای تأمین منابع مالی استفاده کند، از جمله استفاده از ظرفیت بورس یا ارائه پروژههای مشخص در حوزه انبوهسازی.
امکان جذب سرمایه
به اعتقاد این کارشناس، اگر دولت پروژههای انبوهسازی مناسبی ارائه دهد، امکان جذب سرمایه، به ویژه سرمایههای خرد، وجود خواهد داشت. تقویت بازار مسکن در جذب منابع باید همراستا با دیگر بازارها مانند طلا، ارز و سهام باشد.
ریک پایینتر بازار مسکن
فاطمیعقدا همچنین به این نکته اشاره کرد که بازار مسکن ممکن است بازده دیرهنگامی داشته باشد، اما در طول دهههای گذشته یکی از ایمنترین بخشها برای سرمایهگذاری بوده است. او بر ضرورت طراحی سازوکاری جدی برای تأمین منابع و جستجوی منابع جایگزین غیر از بودجه عمومی تأکید کرد.
نقش دولت و همکاری با بخش خصوصی
این کارشناس تصریح کرد که دولت به عنوان متقاضی یا تسهیلگر عمل میکند و نیازی به مداخله مستقیم در بازارها ندارد. بلکه وظیفهاش ارائه پروژهها یا صدور مجوز برای انبوهسازان است.
او بیان کرد که طراحی مدل کارآمد و مناسب، با همکاری بخش خصوصی و انبوهسازان، میتواند به موفقیت این طرح کمک کند. با این حال، طولانی شدن پروژهها و تغییر قیمتهای تمامشده به شدت بر توان اقتصادی خانوارها تأثیر میگذارد.
ضرورت جلوگیری از افزایش هزینهها
فاطمیعقدا افزود که طولانی شدن پروژهها توان اقتصادی خانوارها را کاهش میدهد و ممکن است بسیاری از متقاضیان به دلیل ناتوانی در پرداخت، از ادامه مسیر منصرف شوند. بنابراین، ایجاد راهکاری برای جلوگیری از طولانی شدن پروژهها و کاهش بیشتر هزینههای تمامشده، ضروری است.