حذف ایران از برنامه نوروزی گردشگران اروپایی
با نزدیک شدن به پایان سال 1404، فعالان حوزه گردشگری اعلام میکنند که رکود عمیقی که ناشی از ناآرامیهای دی ماه و تشدید تنشها بین ایران و آمریکا به وجود آمده، بیسابقه بوده است. در شرایطی که نام ایران به عنوان مقصد ناامن در لیست 25 کشور قرار گرفته و پروازهای بینالمللی نیز لغو شدهاند، وضعیت گردشگری در کشور به شدت تحت تاثیر قرار گرفته است.
وضعیت گردشگری
پس از افزایش خطر درگیری ایران و آمریکا، از هفته اول بهمن، 25 کشور از اروپا، آمریکا، آسیا و اقیانوسیه به اتباع خود توصیه کردند که از سفر به ایران خودداری کنند یا خاک این کشور را هرچه سریعتر ترک نمایند. به دنبال این هشدارها، پروازهای بینالمللی به مقصد ایران متوقف شده و در حال حاضر تنها پروازهای امارات، قطر و ترکیه در آسمان ایران فعال هستند که تعداد این پروازها نیز کاهش یافته است.
فعالان گردشگری معتقدند که رکود کنونی فقط ناشی از ناآرامیهای دی ماه نیست، بلکه فشار اقتصادی و گرانی نیز باعث شده که شهروندان داخلی سفر را از سبد هزینههای خود حذف کنند. این رکود به شدت بر بازار گردشگری داخلی تاثیر گذاشته است، به طوری که راهنمایان تور از عدم درخواست برای تعطیلات نوروز 1405 خبر میدهند.
خسارتهای سنگین
یک راهنمای تور که سالها با گردشگران ورودی از اروپا و آمریکا در ارتباط بوده، میگوید: «پس از حادثه شلیک به هواپیمای اوکراینی در دی 1398 گردشگری ایران به شدت دچار اختلال شد. از آن زمان تعداد گردشگران خارجی به کمتر از 10 درصد کاهش یافته است.» او همچنین خاطرنشان کرده که ناآرامیهای اخیر و تحولات سیاسی، بیشتر از اثرات کرونا بر صنعت گردشگری آسیب زدهاند.
این راهنما ادامه میدهد که کشورهای دیگر نیز به مانند ایران تحت تاثیر وضعیت سیاسی و اجتماعی قرار دارند و برای نمونه، توریستهای اروپایی به سمت عراق به عنوان مقصد جایگزین متمایل شدهاند. اطلاعات حاکی از آن است که چند اپراتور تور در ایتالیا از حذف ایران از برنامههای نوروزی خود خبر دادهاند.
وضعیت گردشگری داخلی
در حوزه گردشگری داخلی، آمارها نیز بیانگر کاهش شدید سفرها هستند. ستاد سفر اعلام کرده که پیشبینیشان از سفر 45 میلیون نفر به 37 میلیون نفر کاهش یافته است. همچنین، رئیس مرکز مدیریت راههای استان یزد از کاهش 32 درصدی سفرهای بین استانی نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داده است.
به گفته دکترای انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی در خراسان رضوی، بعد از حوادث دی ماه و مشکلات اقتصادی، رزروهای نوروزی به شدت کاهش یافتهاند. این وضعیت باعث شده که حدود 90 درصد دفاتر خدمات مسافرتی با کاهش مشتری مواجه شوند.
چالشهای موجود
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران در یک نشست اخیر اعلام کرده است که درآمد گردشگری کشور 90 درصد کاهش یافته و در حال حاضر افرادی که به ایران سفر میکنند عمدتاً به دلایل درمانی یا تجاری به کشور آمدهاند. او همچنین تاکید کرده که 20 کشور، از جمله چین و روسیه، در مورد سفر به ایران هشدار دادهاند و شرایط کنونی بهخصوص پس از حوادث دی ماه به شدت نگرانکننده است.