تحریمها و کاهش ۱۴۰ میلیارد دلاری درآمد نفتی ایران
اعمال تحریمهای اقتصادی باعث کاهش قابل توجهی در درآمدهای نفتی کشور شده است. بررسیها نشان میدهد که این کاهش به حدود ۱۴۰ میلیارد دلار در سالهای اخیر منجر شده است.
کاهش صادرات نفت
بررسیها حاکی از آن است که در بازه زمانی بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۱، میانگین صادرات روزانه نفت ایران بیش از ۲.۱ میلیون بشکه بود. اما از سال ۲۰۱۲ به بعد و با تشدید تحریمها، این رقم به حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافت. این کاهش منجر به کاهش درآمدهای نفتی کشور شده که معادل بیش از سه سال درآمد نفت در سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۱ است.
تأثیر تحریمها
از زمان تشدید تحریمهای هستهای در سال ۲۰۱۱، صادرات نفت خام کشور به طور میانگین روزانه یک میلیون بشکه کاهش یافته است. این افت صادرات در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۵ به کاهش حدود ۱۴۰ میلیارد دلاری درآمدهای نفتی کشور منجر شده است. در صورتی که صادرات نفتی ایران با روند دهه ۲۰۰۰ ادامه مییافت، شرایط اقتصادی کشور میتوانست بهطور محسوسی متفاوت باشد.
نقش درآمدهای نفتی
درآمدهای نفتی در اقتصاد ایران همواره نقش دوگانهای ایفا کردهاند. آنها نه تنها منبع اصلی تأمین مالی بودجه عمومی و هزینههای جاری دولت بودهاند، بلکه پشتوانهای نیز برای سرمایهگذاریهای عمرانی و صنعتی محسوب میشدهاند. در سالهایی که صادرات نفت کاهش یافته است، دولت ناچار به استفاده از ابزارهایی چون استقراض، انتشار اوراق بدهی و افزایش پایه پولی برای جبران کسری بودجه شده که این اقدامات به تشدید تورم و بیثباتی در اقتصاد کلان دامن زده است.