محاسبه فرمول جدید «۴۰-۳۰-۳۰» همسانسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چگونه است؟
هاشم خنفری، عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی، از اجرایی شدن وعده همسانسازی حقوق بازنشستگان خبر داد و تأکید کرد که بر اساس قانون، دریافتی این قشر باید معادل ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز باشد. وی همچنین اعلام کرد که این افزایش شامل بازنشستگان نیز خواهد شد.
جزئیات همسانسازی حقوق
خنفری با اشاره به اینکه همسانسازی حقوق بازنشستگان با شاغلان نهایی میشود، توضیح داد که طبق قانون برنامه هفتم توسعه، باید دریافتی بازنشستگان به معادل ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز برسد. وی ادامه داد: افزایش حقوق بازنشستگان بابت همسانسازی در سال اول معادل ۴۰ درصد مابهالتفاوت تا ۹۰ درصد حقوق شاغلان تعریف شده است. سپس در سالهای دوم و سوم، هر کدام ۳۰ درصد از این مابهالتفاوت به حقوق بازنشستگان اضافه خواهد شد تا به هدف نهایی ۹۰ درصد دست یابیم.
وی همچنین یادآور شد که این موضوع امسال در بودجه لحاظ شده و افزایش حقوق به تمامی بازنشستگان کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی تعلق میگیرد. خنفری به افزایش حقوق شاغلان نیز اشاره کرد و بیان کرد که طبق قانون، حداکثر حقوق معادل ۷ برابر حداقل حقوق خواهد بود.
جزئیات افزایش حقوق
- حداقلیبگیران با افزایش ۴۳ درصدی مواجه خواهند شد.
- حقوقهای بالاتر حداقل ۲۱ درصد افزایش خواهند داشت.
- اصلاح پلکانهای مالیاتی و افزایش سقف معافیت به ۴۰ میلیون تومان دریافتی واقعی گروههای پردرآمد را تا حدود ۳۲ درصد رشد خواهد داد.
در پایان، خنفری تأکید کرد که هدف مجلس و دولت از این مصوبات، حفظ قدرت خرید مردم بهویژه اقشار کمدرآمد و بازنشستگان در شرایط اقتصادی سخت است. انتظار میرود با اجرای دقیق این قوانین، بخشی از دغدغههای معیشتی جامعه کاهش یابد.
محاسبه مابهالتفاوت
بر اساس ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم توسعه، دولت موظف است حقوق بازنشستگان را طی سه سال به ۹۰ درصد حقوق و فوقالعادههای مشمول کسور شاغلان مشابه برساند. روند این محاسبه به این صورت است:
- سال اول (۱۴۰۳): اجرای ۴۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال دوم (۱۴۰۴): اجرای ۳۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال سوم (۱۴۰۵): اجرای ۳۰ درصد باقیمانده برای رسیدن به سقف ۹۰ درصد.
مفهوم مابهالتفاوت
مابهالتفاوت به فاصلهای گفته میشود که بین حقوق فعلی بازنشسته با ۹۰ درصد حقوق شاغل همتراز وجود دارد.
مراحل محاسبه
مراحل محاسبه گامبهگام شامل موارد زیر است:
- تعیین شاخص شاغل همتراز: محاسبه حقوق و مزایای مشمول کسور یک کارمند شاغل در گروه، رتبه و طبقه شغلی مشابه بازنشسته.
- محاسبه سقف ۹۰ درصدی: ضرب عدد بهدست آمده در ۰.۹.
- استخراج شکاف (مابهالتفاوت): کسر حقوق فعلی بازنشسته از عدد مرحله قبل.
- اعمال ضریب سالانه: طبق قانون، ۳۰ درصد از این شکاف نهایی در سال ۱۴۰۵ به حقوق پایه بازنشسته اضافه خواهد شد.
مثال عینی برای سال ۱۴۰۵
فرض کنید حقوق یک بازنشسته در پایان سال ۱۴۰۴ مبلغ ۱۵ میلیون تومان است. اگر حقوق شاغل همتراز او در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۲۰ میلیون تومان باشد:
- ۹۰ درصد حقوق شاغل: ۱۸ میلیون تومان (۲۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۰.۹ = ۱۸,۰۰۰,۰۰۰).
- کل مابهالتفاوت: ۳ میلیون تومان (۱۸,۰۰۰,۰۰۰ - ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ = ۳,۰۰۰,۰۰۰).
- سهم سال ۱۴۰۵ (۳۰ درصد مابهالتفاوت): ۹۰۰ هزار تومان (۳,۰۰۰,۰۰۰ × ۰.۳ = ۹۰۰,۰۰۰).
این مبلغ جدا از افزایش سنواتی (تورمی) است که هر ساله توسط دولت برای عموم حقوقبگیران تصویب میشود.
چالشهای اجرای فرمول
با وجود شفافیت در کلام، اجرای این فرمول با چالشهایی روبروست که بازنشستگان باید از آن آگاه باشند:
- بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی: اجرای این فرمول برای بازنشستگان تأمین اجتماعی به تسویه بدهیهای دولت به سازمان و توان مالی شستا وابسته است.
- تعریف دقیق «شاغل همتراز»: یکی از بزرگترین چالشها، تعیین دقیق ردیفهای شغلی است.
- تأثیر تورم بر قدرت خرید: منتقدان بر این باورند که تقسیم مابهالتفاوت به سه سال (۴۰-۳۰-۳۰) باعث کاهش قدرت خرید مبالغ واریز شده به دلیل تورم بالا میشود.