فرمول محاسبه افزایش حقوق مرحلهای بازنشستگان؛ محاسبه واقعی افزایش حقوق با فرمول ۴۰-۳۰-۳۰
هاشم خنفری، عضو کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی، از اجرایی شدن وعده همسانسازی حقوق بازنشستگان خبر داد. او گفت طبق قانونی که تصویب شده، این همسانسازی باید به گونهای انجام شود که دریافتی بازنشستگان معادل ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز باشد. افزایش این حقوق شامل بازنشستگان خواهد شد.
جزئیات عمل به همسانسازی حقوق بازنشستگان
نماینده مردم شادگان در مجلس شورای اسلامی با خوشحالی اعلام کرد که همسانسازی حقوق بازنشستگان با شاغلان بالاخره به مرحله اجرا درآمده است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، درآمد بازنشستگان باید به ۹۰ درصد حقوق شاغلان همتراز برسد و این موضوع با مصوبه اخیر مجلس در حال انجام است.
وی به تشریح جزئیات این طرح پرداخت و توضیح داد که افزایش حقوق بازنشستگان بابت همسانسازی در سال اول به میزان ۴۰ درصد از مابهالتفاوت تعریف شده است. در سالهای دوم و سوم نیز به ترتیب ۳۰ درصد از این مابهالتفاوت به حقوق بازنشستگان افزوده خواهد شد تا به هدف نهایی ۹۰ درصد برسیم. این موضوع امسال در بودجه در نظر گرفته شده است.
عضو کمیسیون تلفیق مجلس همچنین یادآور شد که این افزایش حقوق جدا از افزایش سنواتی و ضریب حقوقی است و شامل تمام بازنشستگان کشوری، لشگری و تأمین اجتماعی خواهد شد. مجلس در بررسی بودجه ۱۴۰۵ و برنامه هفتم توسعه، توجه خاصی به مسائل معیشتی بازنشستگان داشته است.
افزایش حقوق شاغلان
خنفری در ادامه به افزایش حقوق شاغلان نیز اشاره و اعلام کرد که طبق قانون، حداکثر حقوق معادل ۷ برابر حداقل حقوق خواهد بود. بنابراین، حداقلیبگیران با افزایش ۴۳ درصدی مواجه خواهند شد و حقوقهای بالاتر نیز حداقل ۲۱ درصد افزایش خواهند داشت.
با اصلاح پلکانهای مالیاتی و افزایش سقف معافیت به ۴۰ میلیون تومان، دریافتی واقعی گروههای پردرآمد نیز تا حدی افزایش خواهد یافت. وی تأکید کرد که هدف مجلس و دولت در این مصوبات، حفظ قدرت خرید مردم به ویژه اقشار کمدرآمد و بازنشستگان در شرایط اقتصادی سخت است و امیدوارند که با اجرای دقیق این قوانین، بخشی از دغدغههای معیشتی جامعه کاهش یابد.
مدت زمان همسانسازی حقوق بازنشستگان
بر اساس ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم توسعه، دولت موظف است حقوق بازنشستگان را طی سه سال به ۹۰ درصد حقوق و فوقالعادههای مشمول کسور شاغلان مشابه و همتراز برساند. این مسیر به صورت زیر تقسیمبندی شده است:
- سال اول (۱۴۰۳): اجرای ۴۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال دوم (۱۴۰۴): اجرای ۳۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال سوم (۱۴۰۵): اجرای ۳۰ درصد باقیمانده برای رسیدن به سقف ۹۰ درصد.
بنابراین، در سال ۱۴۰۵، در مرحله نهایی این اصلاحات هستیم که در آن "تراز نهایی" باید برقرار شود.
جزئیات محاسبه همسانسازی
برای درک بهتر، ابتدا باید مفهوم «مابهالتفاوت» را شناخت. مابهالتفاوت به فاصلهای اشاره دارد که بین حقوق فعلی بازنشسته و ۹۰ درصد حقوق شاغل همتراز وجود دارد. مراحل محاسبه به صورت زیر است:
- تعیین شاخص شاغل همتراز: حقوق و مزایای مشمول کسور یک کارمند شاغل در گروه، رتبه و طبقه شغلی مشابه بازنشسته محاسبه میشود.
- محاسبه سقف ۹۰ درصدی: رقم بهدست آمده در عدد ۰.۹ ضرب میشود.
- استخراج شکاف (مابهالتفاوت): حقوق فعلی بازنشسته از عدد مرحله قبل کسر میشود.
- اعمال ضریب سالانه: در سال ۱۴۰۵، طبق قانون، ۳۰ درصد از این شکاف نهایی به حقوق پایه بازنشسته اضافه میشود.
به عنوان مثال، فرض کنید حقوق یک بازنشسته در پایان سال ۱۴۰۴ مبلغ ۱۵ میلیون تومان است و اگر حقوق شاغل همتراز او در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۲۰ میلیون تومان باشد، محاسبات به شکل زیر خواهد بود:
- ۹۰ درصد حقوق شاغل: ۱۸ میلیون تومان.
- کل مابهالتفاوت: ۳ میلیون تومان.
- سهم سال ۱۴۰۵ (۳۰ درصد مابهالتفاوت): ۹۰۰ هزار تومان.
این مبلغ جدا از افزایش سنواتی است که هر ساله توسط دولت تصویب میشود.
چالشهای اجرای فرمول
با وجود اینکه فرمول روی کاغذ شفاف به نظر میرسد، اما اجرای آن با چالشهایی روبهروست که بازنشستگان باید در نظر داشته باشند:
- بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی. اجرای این فرمول برای بازنشستگان تأمین اجتماعی بستگی به تسویه بدهیهای دولت به این سازمان و توان مالی شستا دارد.
- تعریف دقیق «شاغل همتراز». تعیین دقیق ردیفهای شغلی میتواند چالشبرانگیز باشد.
- تأثیر تورم بر قدرت خرید. برخی منتقدان بر این باورند که تقسیم مابهالتفاوت به سه سال، به دلیل تورم، قدرت خرید مبالغ واریز شده را کاهش خواهد داد.