فرمول دقیق محاسبه حقوق بازنشستگان کشوری و تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵
طبق قانون برنامه هفتم توسعه، دولت مسئولیت دارد حقوق بازنشستگان کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی را به ۹۰ درصد حقوق و مزایای مشمول کسور شاغلان مشابه و همتراز برساند و انجام این متناسبسازی طی سه سال برنامهریزی شده است. این فرآیند آغاز شده و در سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵ به تدریج اجرا خواهد شد.
جزئیات برنامه متناسبسازی حقوق
بر اساس فرمول مصوب، اجرای تغییرات به صورت زیر پیشبینی شده است:
- سال ۱۴۰۳: اجرای ۴۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال ۱۴۰۴: اجرای ۳۰ درصد از مابهالتفاوت.
- سال ۱۴۰۵ (مرحله نهایی): اجرای ۳۰ درصد باقیمانده برای رسیدن به سقف ۹۰ درصد.
به این ترتیب، سال ۱۴۰۵ سال نهایی همسانسازی خواهد بود و باید حقوق بازنشستگان به طور کامل با شاغل همتراز تطبیق یابد. جدول برآوردی همسانسازی حقوق بازنشستگان برای سال ۱۴۰۵، بر اساس ضوابط اجرایی بودجه و فرمول نهایی متناسبسازی تعیین شده است. مبلغهای این جدول با در نظر گرفتن پیشبینی نرخ تورم و ضریب افزایش سنواتی تخمین زده شدهاند.
جدول برآوردی همسانسازی حقوق
- رتبه / گروه شغلی (شاغل همتراز):
- آموزشیار / خدمات عمومی: میانگین حقوق ناخالص ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان، سقف ۹۰ درصدی همسانسازی ۱۹,۸۰۰,۰۰۰ تومان، میانگین دریافتی بازنشسته ۱۸,۵۰۰,۰۰۰ تومان.
- مربی / کارشناس: میانگین حقوق ناخالص ۲۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان، سقف ۹۰ درصدی ۲۵,۲۰۰,۰۰۰ تومان، میانگین دریافتی ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
- استادیار / کارشناس ارشد: میانگین حقوق ناخالص ۳۶,۰۰۰,۰۰۰ تومان، سقف ۹۰ درصدی ۳۲,۴۰۰,۰۰۰ تومان، میانگین دریافتی ۳۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
- دانشیار / مدیر پایه: میانگین حقوق ناخالص ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان، سقف ۹۰ درصدی ۴۰,۵۰۰,۰۰۰ تومان، میانگین دریافتی ۳۸,۵۰۰,۰۰۰ تومان.
- استاد تمام / مدیر ارشد: میانگین حقوق ناخالص ۵۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان، سقف ۹۰ درصدی ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ تومان، میانگین دریافتی ۴۷,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
فرمول محاسبه مابهالتفاوت نهایی
فرمول نهایی ابلاغی به صندوقهای بازنشستگی بهگونهای است که در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ که تنها بخشی از شکاف قیمتی پر شده بود، در سال ۱۴۰۵ دولت موظف است تمامی فاصله باقیمانده تا سقف ۹۰ درصد حقوق شاغل همتراز را در احکام جدید درج کند.
سازمان برنامه و بودجه موظف شده است از محل منابع حاصل از مالیات بر ارزش افزوده و فروش داراییها، بودجه لازم را به صندوقهای بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی تخصیص دهد. همچنین، برای سال ۱۴۰۵، ردیف بودجه همسانسازی نسبت به سال قبل حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است.
متناسبسازی برای بازنشستگان تأمین اجتماعی
متناسبسازی حقوق این بازنشستگان بر اساس "ضریب زمان برقراری" انجام میشود تا قدرت خرید آنان نسبت به حداقل دستمزد زمان بازنشستگی حفظ گردد. در جدول جدید، علاوه بر افزایش سالانه، فوقالعاده خاص ۴۴۰۰ امتیازی نیز به حقوق بازنشستگان افزوده خواهد شد.
این فوقالعاده که بر اساس ماده ۱۰۶ قانون برنامه هفتم توسعه تعیین شده، بهطور تقریبی ۳ میلیون و ۵۰ هزار تومان به حقوق ماهیانه آنان افزوده خواهد شد و تأثیر آن بهویژه در حقوقهای پایه مشهود خواهد بود. با اعمال این فوقالعاده، حداقل حقوق بازنشستگان از حدود ۱۳ میلیون تومان در سال گذشته به تقریبا ۱۸ میلیون و ۶۵۹ هزار تومان رسیده است.
شیوه افزایش حقوق
در جدول جدید، شیوه افزایش حقوق بهصورت پلکانی معکوس تدوین شده است؛ بنابراین بازنشستگانی که حقوق پایه کمتری دارند، افزایش بیشتری دریافت خواهند کرد. در حالی که درصد افزایش برای سطوح بالاتر حقوق کمتر خواهد بود. به این ترتیب، بازنشستگان با حقوقهای بالاتر ممکن است با افزایش کلی حدود ۲۵ تا ۲۶ درصد مواجه شوند، در حالی که افراد با سطوح کمتر حقوق ممکن است افزایش تا حدود ۴۳ درصد را تجربه کنند.
مزایای عائلهمندی و حق اولاد
مزایای عائلهمندی و حق اولاد در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته و در محاسبات حقوق بازنشستگان لحاظ میشود. این مزایا بر اساس ترکیب خانوار و تعداد فرزندان دریافتکننده مستمری تعیین و به حقوق پایه افزوده میشود تا حمایت بیشتری از معیشت خانوارهای بازنشسته فراهم گردد.
چالشها و نکات مهم در سال ۱۴۰۵
- تورم و ضریب ریالی: افزایش حقوق سنواتی که معمولاً توسط دولت تعیین میشود، جدا از بحث همسانسازی است. در سال ۱۴۰۵، ابتدا افزایش سنواتی بر حقوق اعمال شده و سپس مابهالتفاوت همسانسازی محاسبه میگردد.
- رتبهبندی معلمان: بازنشستگان فرهنگی که در سالهای اخیر بازنشسته شدهاند، مشمول مواهب رتبهبندی در همسانسازی ۱۴۰۵ خواهند بود که تغییرات قابلتوجهی در حقوق آنها ایجاد خواهد کرد.
- کسورات قانونی: از رقم نهایی ۹۰ درصد، مبالغ مربوط به بیمه تکمیلی و مالیات (در صورت عبور از سقف معافیت) کسر خواهد شد.
در نهایت، این ابلاغیه در سال ۱۴۰۵ به معنای پایان انتظار سهساله برای اجرای کامل قانون برنامه هفتم خواهد بود. با اجرای این مرحله، عدالت پرداختی میان شاغل و بازنشسته به حداکثر خود در دهههای اخیر خواهد رسید. بازنشستگان میتوانند با مراجعه به سامانه شفافیت صندوق خود در ابتدای سال ۱۴۰۵، حکم اصلاحی خود را دریافت کنند.