عرضه سیمکارت بدون فیلتر به قیمت 2 میلیون تومان برای کسبوکارها
عرضه اینترنت بدون فیلتر با سیمکارت «پرو» در کشور به تازگی آغاز شده و تنها برای کسبوکارها با قیمت 2 میلیون تومان در دسترس قرار گرفته است. این اقدام به رسمیسازی اینترنت طبقاتی و ایجاد تبعیض دیجیتال دامن میزند.
معرفی سیمکارت پرو
اخباری در اواخر هفته گذشته درباره خرید و فروش سیمکارتهای بدون فیلتر با نام «سیمکارت پرو» منتشر شد. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که همه اپراتورها مجوز معامله این نوع سیمکارت را دریافت کردهاند، اما هنوز به مرحله تجاری نرسیده و تنها یکی از اپراتورها به عرضه آن اقدام کرده است. به نظر میرسد هدف از این عرضه، فراهم کردن دسترسی کسبوکارها به اینترنت در شرایط بحرانی باشد، در حالی که سختگیری خاصی برای افراد حقیقی مشاهده نمیشود. با این حال، این موضوع به طور رسمی با ایجاد اینترنت طبقاتی همراه است که نابرابری دیجیتال را تشدید میکند. طراحان سیمکارت پرو به این باورند که این اقدام میتواند آسیبهای ناشی از قطع اینترنت را برای مشاغل کاهش دهد.
شرایط خرید و نحوه دسترسی
تبلیغاتی از یک سیمکارت در شبکههای اجتماعی منتشر شده که در آن آمدهاست صاحبان جواز کسب میتوانند با پرداخت ۲ میلیون و ۱۷۸ هزار تومان به اینترنت آزاد و بدون فیلتر دسترسی پیدا کنند. ظرفیت ارائه این سرویس محدود و تنها ۵۰۰ نفر اول امکان ثبتنام دارند. همچنین، هزینه مصرف این اینترنت به ازای هر گیگابایت ۸ هزار تومان تعیین شده و استفاده از ترافیک مربوط به وبسایتهای فیلترشده نیز ۴۰ هزار تومان برای هر گیگابایت محاسبه خواهد شد.
پیگیریهای میدانی نشان میدهد که عرضه این سیمکارتها در قالب اینترنت پرو، قانونی و دارای مجوز است. ثبتنام برای دریافت این سیمکارت بهواسطه درگاه یکپارچه احراز هویت که توسط دولت تعبیه شده، صورت میگیرد. اطلاعات از یکی از اپراتورهای ارائهدهنده این سیمکارتها حاکی از این است که مجوز عرضه سیمکارتهای پرو به همه اپراتورها داده شده و آنها نیز به زودی این نوع سیمکارتها را خواهند فروخت. بهطور کلی، سیمکارتهای پرو گامی در جهت دسترسی متفاوت کسبوکارها نسبت به اینترنت آزاد به شمار میرود.
مزایای اینترنت پرو
اینترنت پرو بهطور خاص جهت پشتیبانی از تعاملات تجاری و فعالیتهای بینالمللی طراحی شده است. شرکت ارائهدهنده این سیمکارت را راهکاری اختصاصی برای سازمانها، شرکتها و تعاونیها معرفی میکند. در محتوای تبلیغاتی این سرویس بر این نکته تأکید شده که «اینترنت پرو» حتی در شرایط خاص و در زمان بروز اختلال در ارتباطات بینالمللی، از پایداری بالایی برخوردار است. از دیگر مزایای این سرویس میتوان به دسترسی کامل به منابع و وبسایتهای جهانی، ارائه سرویس تحریمشکن، و امکان فعالسازی بدون نیاز به نرمافزار یا ابزار جانبی اشاره کرد. همچنین، مدیریت متمرکز روی سیمکارتهای سازمانی از قابلیتهای دیگر این طرح است. رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای تهران نیز از ضرورت تخصیص پهنای باند پایدار به کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال در زمانهای اضطراری خبر داده است.
نگرانیها درباره اینترنت طبقاتی
در حالی که یکی از اپراتورها از ارائه سیمکارتهای پرو برای کسبوکارها خبر داده است، این موضوع به رسمیت بخشیدن و تجاری کردن اینترنت طبقاتی را نشان میدهد که منجر به بروز نابرابری در دسترسی به اینترنت شده است. این وضعیت نشان میدهد که همه کاربران دسترسی یکسانی ندارند و دسترسی آنان به اینترنت بر اساس شغل و موقعیت حقوقیشان متفاوت خواهد بود. در حالی که مسئولان دولت بارها بر عدم باور به «اینترنت طبقاتی» تأکید کردهاند، همچنان نشانههایی از تفکیک دسترسی به اینترنت آزاد مشاهده میشود.
برخی کارشناسان و مدافعان دسترسی آزاد به اینترنت از ایجاد الگوی تفکیکشده در دسترسی ابراز نگرانی کرده و معتقدند چنین اقدامی باعث محرومیت بخش بزرگی از جامعه از حق دسترسی برابر به اینترنت در زمانهای حساس خواهد شد. پذیرش این ایده که اگر افراد هزینه بیشتری پرداخت کنند، بخشی از حقوق سلبشدهشان به آنان بازگردانده میشود، نشاندهنده رویکردی خاص در سیاستگذاری نسبت به حقوق مردم است. این کارشناس بیان میکند، با وضعیتی که بر اساس آن حقوق شهروندان سلب و سپس در ازای پرداخت هزینه بیشتر بازگردانده شود، ممکن است نوعی کسب درآمد از حقوق تضییعشده مردم صورت گیرد.
این کارشناس بر این باور است که در حال حاضر مساله اصلی، رویکرد و سیاستهای کلانی است که منجر به قطع طولانیمدت اینترنت در وقایع اخیر شده و طرحهایی مانند اینترنت طبقاتی باید در اولویتهای سیاستگذاری قرار گیرد. در نهایت، تجربیات اخیر در حوزه حکمرانی فضای مجازی و حقوق شهروندی، از نادیده گرفتن حقوق اساسی مردم حکایت میکند.