رمزگشایی سهم بازنشستگان از متناسبسازی حقوق در سال آینده
طبق قانون برنامه هفتم توسعه، دولت موظف است حقوق بازنشستگان کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی را به میزان ۹۰ درصد حقوق و مزایای مشمول کسور شاغلان مشابه و همتراز برسد و متناسبسازی کند. این روند طی سه سال اجرا خواهد شد و سال ۱۴۰۵، سال نهایی تکمیل طرح همسانسازی است.
جدول برآوردی همسانسازی حقوق بازنشستگان (۱۴۰۵)
جدول زیر بر اساس آخرین ضوابط اجرایی بودجه و فرمول نهایی متناسبسازی تدوین شده است. مبالغ بر اساس پیشبینی نرخ تورم و ضریب افزایش سنواتی (فرض ۲۰ درصد افزایش سالانه) تخمین زده شده است:
- رتبه / گروه شغلی (شاغل همتراز): میانگین حقوق ناخالص شاغل (تومان) – سقف ۹۰ درصدی همسانسازی (۱۴۰۵) – میانگین دریافتی بازنشسته (تومان)
- آموزشیار / خدمات عمومی: ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۹,۸۰۰,۰۰۰ – ۱۸,۵۰۰,۰۰۰
- مربی / کارشناس: ۲۸,۰۰۰,۰۰۰ – ۲۵,۲۰۰,۰۰۰ – ۲۴,۰۰۰,۰۰۰
- استادیار / کارشناس ارشد: ۳۶,۰۰۰,۰۰۰ – ۳۲,۴۰۰,۰۰۰ – ۳۱,۰۰۰,۰۰۰
- دانشیار / مدیر پایه: ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ – ۴۰,۵۰۰,۰۰۰ – ۳۸,۵۰۰,۰۰۰
- استاد تمام / مدیر ارشد: ۵۵,۰۰۰,۰۰۰ – ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ – ۴۷,۰۰۰,۰۰۰
فرمول محاسبه مابهالتفاوت نهایی در سال ۱۴۰۵ به این ترتیب است که دولت موظف است تمام فاصله باقیمانده تا سقف ۹۰ درصد حقوق شاغل همتراز را در احکام جدید درج کند. سازمان برنامه و بودجه نیز مکلف شده است از محل منابع مالیات بر ارزش افزوده و فروش داراییها، بودجه لازم را به صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی تزریق کند. برای سال ۱۴۰۵، ردیف بودجه اختصاصی همسانسازی نسبت به سال گذشته حدود ۳۵ درصد افزایش یافته است.
متناسبسازی برای بازنشستگان تأمین اجتماعی بر اساس "ضریب زمان برقراری" انجام میشود تا قدرت خرید آنها نسبت به حداقل دستمزد زمان بازنشستگی حفظ گردد. در جدول جدید، علاوه بر افزایش سالانه، فوقالعاده خاص ۴۴۰۰ امتیازی نیز به حقوق بازنشستگان اضافه شده است. این فوقالعاده معادل حدود ۳ میلیون و ۵۰ هزار تومان به حقوق ماهیانه افزوده خواهد شد و تأثیر آن خصوصاً در حقوقهای پایه دیده میشود.
با اعمال این فوقالعاده، حداقل حقوق بازنشستگان از حدود ۱۳ میلیون تومان سال گذشته به حدود ۱۸ میلیون و ۶۵۹ هزار تومان رسیده است که به معنای افزایش بیش از ۴۰ درصدی در دریافتی پایه برای کمدرآمدترین گروهها است. شیوه افزایش حقوق در جدول جدید به صورت پلکانی معکوس تدوین شده است؛ بنابراین، بازنشستگانی که حقوق پایه کمتری دارند افزایش بیشتری دریافت خواهند کرد، در حالی که درصد افزایش برای سطوح بالاتر حقوق کمتر خواهد بود. بازنشستگان با حقوقهای بالاتر ممکن است افزایش کلی حدود ۲۵ تا ۲۶ درصد را تجربه کنند، در حالی که افراد با سطوح کمتر حقوق ممکن است افزایش تا حدود ۴۳ درصد را ببینند.
مزایای عائلهمندی و چالشها
مزایای عائلهمندی و حق اولاد نیز در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته و در محاسبات حقوق بازنشستگان لحاظ میشود. این مزایا بر اساس ترکیب خانوار و تعداد فرزندان دریافتکننده مستمری تعیین و به حقوق پایه افزوده میشود تا کمک بیشتری به معیشت خانوارهای بازنشسته فراهم گردد.
- چالشها و نکات مهم در سال ۱۴۰۵:
- تورم و ضریب ریالی: افزایش حقوق سنواتی (که معمولاً توسط دولت تعیین میشود) جدا از بحث همسانسازی است.
- رتبهبندی معلمان: بازنشستگان فرهنگی که در سالهای اخیر بازنشسته شدهاند مشمول مواهب رتبهبندی در همسانسازی ۱۴۰۵ خواهند بود.
- کسورات قانونی: از رقم نهایی ۹۰ درصد، مبالغ مربوط به بیمه تکمیلی و مالیات (در صورت عبور از سقف معافیت) کسر خواهد شد.
ابلاغیه سال ۱۴۰۵ به معنای پایان انتظار سهساله برای اجرای کامل قانون برنامه هفتم توسعه است. با اجرای این مرحله، عدالت پرداختی میان شاغل و بازنشسته به حداکثر خود در دهههای اخیر خواهد رسید. بازنشستگان میتوانند با مراجعه به سامانه شفافیت صندوق خود در ابتدای سال ۱۴۰۵، حکم اصلاحی خود را دریافت کنند.