انتقاد جی جی از آثار ابی و گوگوش در برنامه «اثر پروانهای» جنجالساز شد
بخشی از گفتوگوی علیرضا جزایری (جی جی)، عضو گروه زدبازی، در برنامه «اثر پروانهای» به یکی از پرمناقشهترین موضوعات موسیقی فارسی تبدیل شده است. در این گفتوگو، جی جی به نقد صریح آثار ابی و گوگوش پرداخت.
جی جی در این برنامه با انتقاد از بخشی از موسیقی پاپ کلاسیک ایران، بهویژه آثار ابی و گوگوش، مدعی شد که این نوع موسیقی بیش از آنکه از منظر هنری قابل دفاع باشد، نتیجه عادتهای شنیداری و زمینههای فرهنگی نسلهای مختلف است. او در بخشی از صحبتهایش نیز ابراز کرد که اگر روزی صاحب فرزند شود، برای کودک خود تمایل ندارد چنین موسیقیای را پخش کند، چرا که به نظرش این آثار تأثیر مثبتی بر سلیقه موسیقایی شنوندگان ندارند.
جی جی همچنین از ادبیات و زبان ترانههای مشهور خوانندگان نسل گذشته انتقاد کرده و معتقد است که واژگان به کار رفته در بعضی آثار، از جمله ترانههایی مانند «پوست شیر»، امروزه کاربرد روزمرهای ندارند و اگر چنین متنی امروز نوشته میشد، بعید است که بتواند مخاطب زیادی پیدا کند. این اظهارات با واکنشهای گستردهای از سوی کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
منتقدان جی جی معتقدند که محبوبیت چند دههای ابی و گوگوش را نمیتوان تنها به نوستالژی یا عادت فرهنگی تقلیل داد. از نظر آنها، ماندگاری این آثار نتیجه کیفیت موسیقایی، قدرت ملودیسازی، تنظیم، اجرا و تأثیر عاطفی آنها بر چند نسل از مخاطبان است؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از ترانههای این هنرمندان همچنان شنیده شوند.
در مقابل، برخی افراد از حق جی جی برای نقد سلیقه موسیقایی رایج دفاع میکنند و بر این باورند که محبوبیت یک اثر لزوماً به معنای برتری هنری آن نیست. به نظر این گروه، موسیقی نیز باید امکان نقد و بازنگری داشته باشد.
با این حال، مخالفان جی جی به یک تناقض مهم اشاره میکنند و میگویند که کارنامه هنری خود او و گروه زدبازی همواره محل بحث بوده است. بهویژه در حوزه ترانهنویسی، بسیاری از آثار این گروه به دلیل استفاده از ادبیات جنجالی، الفاظ تند یا مضامین بحثبرانگیز مورد انتقاد قرار گرفتهاند. به همین دلیل، منتقدان از جی جی میپرسند چگونه میتوان به زبان ترانههای چند دهه پیش انتقاد کرد، اما نسبت به ادبیات به کار رفته در بخشی از آثار رپ فارسی حساسیتی نشان نداد.
نظرات کاربران:
- علی: اینکه بگوییم محبوبیت ابی و گوگوش فقط به خاطر نوستالژی است، سادهسازی ماجراست. نوستالژی شاید باعث شنیدن دوباره بشود، اما فقط کیفیت است که میتواند یک ترانه را چند دهه زنده نگه دارد.
- زهره: اگر ترانههای ابی و گوگوش ضعیف بودند، چرا نسلهایی که آن دوران را تجربه نکردهاند هم هنوز به آنها گوش میدهند؟ ماندگاری اتفاقی نیست.
- محمدمتین: نقد موسیقی حق هر کسی است، اما وقتی درباره تأثیر فرهنگی صحبت میکنیم، باید بپذیریم که کمتر خوانندهای در تاریخ موسیقی فارسی به اندازه ابی و گوگوش روی چند نسل اثر گذاشته است.
- زهرا: واژههای قدیمی در ترانه لزوماً نقطه ضعف نیستند. ادبیات هر دوره بخشی از هویت اثر است و قرار نیست همه ترانهها با زبان روزمره نوشته شوند.
- سهراب: محبوبیت با کیفیت یکی نیست. بسیاری از چیزها به خاطر سالها در معرض شنیدن در معرض محبوبیت قرار داشتهاند. حرف جی جی این است که باید از زاویه موسیقی نیز آثار را نقد کرد، نه فقط از منظر خاطره.
- کاملیا: اینکه یک هنرمند بزرگ و محبوب باشد، به این معنی نیست که آثارش فراتر از نقد هستند. موسیقی پاپ کلاسیک ایران نیز باید امکان نقد جدی داشته باشد.
