آقای اندی، به نظر میرسد موبایل شما آنتن نمیدهد!
پس از اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه، فضای عمومی جامعه ایران تحت تأثیر گستردهای قرار گرفت. این تغییرات نهتنها در خیابانها و رسانهها بلکه در عرصه فرهنگ و هنر نیز مشهود بود.
بسیاری از هنرمندان، بازیگران و ورزشکاران، چه در داخل و چه خارج از کشور، به وسیلههای مختلف به این مسئله واکنش نشان دادند. از انتشار یک استوری ساده گرفته تا عدم شادی پس از گل در میدان فوتبال. این کنشهای نمادین، اگرچه کوچک به نظر میرسند، اما از سوی افکار عمومی بهعنوان نمادی از همدلی با خانوادههای جانباختگان و همگامی با حالوهوای عمومی جامعه تلقی شد. همچنین، اخبار مربوط به لغو برخی برنامههای هنری به ویژه کنسرتهای نوروزی چهرههایی همچون معین، ابی و شادمهر عقیلی در ترکیه به شدت مورد توجه قرار گرفت. این تصمیمها نهتنها بیدلیل نبود بلکه بخشی از جامعه آن را بهعنوان ادای احترام به خانوادههای داغدار دریافت کرد. در ایران، برخی هنرمندان با وجود محدودیتها و موانع، هزینههایی را تقبل کردند؛ به طور مثال، اعلام شده است که پخش سریال «وحشی» به کارگردانی هومن سیدی با تغییر زمان مواجه شده است.
در این شرایط، جامعه به شدت رفتار سلبریتیها را زیر نظر دارد و آنها را در ترازوی قضاوت عمومی میسنجد. به همین دلیل، سکوت مرگبار اندی، خوانندهای با نام اصلی آندرانیک (آندریاس) مددیان، توجهها را به خود جلب کرده است. او متولد ابهر در استان زنجان و از جامعه ارامنه ایران است که سالها در لسآنجلس زندگی میکند و بخش مهمی از شهرت خود را مدیون مخاطبان فارسیزبان است. آثار او، به ویژه قطعات شاد و ریتمیک، سالهاست در جشنها و مراسم ایرانیان چه در داخل و چه خارج کشور شنیده میشود و جزئی از حافظه جمعی نسلهای مختلف را شکل داده است.
با این حال، در حدود یکونیم ماه گذشته، او هیچ موضع علنی یا حتی همدلی نمادینی در شبکههای اجتماعی منتشر نکرده است. این سکوت، برای برخی از فعالان فرهنگی و کاربران شبکههای اجتماعی سؤالبرانگیز شده است. به ویژه از آن جهت که او خارج از کشور زندگی میکند و ظاهراً با محدودیتهای رسمی داخل ایران مواجه نیست. منتقدان بر این باورند که انتظار میرفت این هنرمند که بخش عمده اعتبار و سرمایه اجتماعیاش را از جامعه ایرانی دریافت کرده، حداقل واکنشی نمادین از خود نشان دهد.
عدم موضعگیری در زمانی که بسیاری از افراد در جامعه در سوگ و التهاب بهسر میبرند، بهویژه هنگامی که در آثار او عواطف وطندوستی به وضوح دیده میشود، برای هوادارانش ناهمخوان جلوه کرده است. قطعاتی مانند «ما همه ایرانی هستیم» یا «تو گل بندری» که در موزیکویدئوهایشان به ارتباط با ایران و هویت ملی اشاره دارند، نوعی تأکید بر پیوند عاطفی با وطن را القا میکنند. به همین دلیل، سکوت او در این وضعیت به نظر برخی هواداران در تضاد با آن تصویر هنری است.
از طرف دیگر، گمانهزنیهایی در مورد دلایل این سکوت مطرح شده است؛ از احتمال ملاحظات اقتصادی و حرفهای گرفته تا پرهیز آگاهانه از ورود به مباحث سیاسی. هر چند در فضای کنونی، در که جامعه ایرانی رفتار چهرههای مشهور را زیر نظر دارد، سکوت نیز خود بهعنوان یک «موضع» قابل تفسیر است. برخی پیشبینی میکنند که نخستین اجرای زنده او بعد از عادیشدن شرایط با واکنشهای متفاوتی از سوی بخشی از مخاطبان مواجه خواهد شد. به هر حال، شاید هم موبایل آقای اندی آنتن نمیدهد و از وقایع اخیر بیخبر است.
